Costa Rica có luật từ 2022 coi việc dạy cờ vua trong trường học là vấn đề có ý nghĩa công; Bộ Giáo dục đã ký thỏa thuận và triển khai dự án ở một số trường.
Luật 10187: cờ vua là vấn đề có ý nghĩa công
Năm 2022, Costa Rica ban hành Luật số 10187, tuyên bố việc dạy cờ vua trong hệ thống giáo dục là vấn đề có ý nghĩa công. Hồ sơ dự luật (expediente 22115) ghi nhận dự luật được thông qua ở vòng hai, văn bản cuối cùng có ngày 21/3/2022. Mục tiêu nêu trong hồ sơ là khuyến khích đưa cờ vua vào chương trình của cả trường công lập và tư thục như một công cụ sư phạm, nhằm nâng cao năng lực nhận thức và phát triển xã hội - cá nhân của trẻ.
Từ luật đến lớp học
Ngày 24/11/2023, Bộ trưởng Giáo dục Anna Katharina Müller Castro và Chủ tịch Liên đoàn Cờ vua Costa Rica Luis Eduardo Quirós Rojas ký thỏa thuận hợp tác để thúc đẩy việc học và thực hành cờ vua ở các trường. Bộ Giáo dục (MEP) nêu rằng thỏa thuận này củng cố Luật 10187.
Ngày 14/3/2025, MEP đưa tin dự án “Mis primeras 64 casillas” tại Santo Domingo, Heredia. Dự án được tạo ra từ Luật 10187, dành cho học sinh lớp 4 đến 6 và cấp 7 đến 9 ở một số trường, với mục tiêu phòng ngừa và xây dựng môi trường sống chung lành mạnh; các trường chuẩn bị cho vòng khu vực Juegos Deportivos Estudiantiles ngày 23/4.
Hội nghị khu vực và các con số do FIDE nêu
FIDE đăng bài về hội nghị “Smart Moves Americas” tại Heredia, Costa Rica, do Liên đoàn Cờ vua Học đường Quốc tế (ISCF) và Liên đoàn Cờ vua Châu Mỹ (CCA) tổ chức, có sự tham gia của bộ trưởng giáo dục và thể thao nhiều nước. Theo FIDE, hội nghị đã ký biên bản ghi nhớ giữa các bộ, FIDE, ISCF và CCA về lộ trình chung phát triển cờ vua trong giáo dục ở châu Mỹ.
Cũng theo FIDE, chương trình “Chess in Education 2026” tại Costa Rica đang thí điểm ở 10 trường công. Bài viết cũng dẫn lời Bộ trưởng Nicaragua rằng năm 2026 nước này mở lại 2.503 câu lạc bộ cờ tiểu học và 825 câu lạc bộ trung học, với 41.688 học sinh tham gia.
Chưa kiểm chứng
Chương trình thí điểm 10 trường tại Costa Rica và số liệu của Nicaragua chỉ có trong bài đăng của FIDE; chưa đối chiếu được với văn bản của MEP hay Bộ Giáo dục Nicaragua. Ngày chính xác của hội nghị cũng không xác định được từ trang nguồn đã mở. Các nguồn trên không đo lường tác động học tập của chương trình.
Nguồn
1. Hồ sơ Luật 10187 (expediente 22115), Delfino.cr: https://delfino.cr/asamblea/proyecto/22115
2. MEP, “MEP firma convenio con Federación Costarricense de Ajedrez…”, 24/11/2023: https://www.mep.go.cr/noticias/mep-firma-convenio-federacion-costarricense-ajedrez-mejorar-capacidades-cognitivas
3. MEP, “Proyecto de ajedrez “Mis primeras 64 casillas”…”, 14/3/2025: https://www.mep.go.cr/noticias/proyecto-ajedrez-mis-primeras-64-casillas-promueve-sana-convivencia
4. FIDE, “Smart Moves Americas: Governments That Think Ahead”: https://www.fide.com/smart-moves-americas-governments-that-think-ahead/
