KIẾN THỨC CỜ VUA

Cờ vua có giúp học tốt hơn? Bằng chứng trái chiều

Chuyên mục: Kiến thức cờ vua · Tác giả: HLV. Dương Sinh · Ngày đăng: 17/10/2026 · 2 phút đọc

Tổng hợp nghiên cứu về tác động của cờ vua đến toán, đọc và năng lực nhận thức của trẻ em.

Cờ vua thường được quảng bá là môn giúp trẻ học tốt hơn. Bằng chứng khoa học hiện nay chưa khẳng định điều đó một cách chắc chắn.

Phân tích tổng hợp (Sala & Gobet, 2016)

Nghiên cứu tổng hợp 24 công trình với 40 hiệu ứng, gồm 5.221 trẻ. Hiệu ứng trung bình là g = 0,338, mức vừa phải. Với toán g = 0,382; với đọc g = 0,248. Thời lượng học dài hơn cho kết quả tốt hơn.

Tác giả nhận định rằng hầu hết nghiên cứu không có nhóm đối chứng chủ động, nên chưa loại trừ được hiệu ứng giả dược, tức là lợi ích có thể đến từ người dạy nhiệt tình hơn chứ không phải từ bản thân môn cờ.

Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (Jerrim và cộng sự, 2017/2018)

Nhóm nghiên cứu tại Anh thực hiện thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với hơn 4.000 trẻ ở 100 trường. Kết quả không cho thấy tác động của cờ vua lên điểm toán, đọc hay khoa học.

Nguồn

Sala, G. & Gobet, F. (2016). Educational Research Review, 18, 46–57. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2016.02.002

Jerrim, J. và cộng sự (2018). Journal of Human Resources, 53(4), 993–1021. https://doi.org/10.3368/jhr.53.4.0516.7952R