Khảo sát của FIDE ghi nhận 239 phản hồi từ 100 quốc gia về cờ vua trong trường học, nhưng gần một nửa chương trình chưa có hệ thống đánh giá.
Ủy ban Cờ vua trong Giáo dục của FIDE đã công bố bản tóm tắt Khảo sát Toàn cầu về Cờ vua trong Trường học 2026. Khảo sát được thực hiện trực tuyến từ tháng 10/2025 đến tháng 6/2026 với 33 câu hỏi, nhận 239 phản hồi từ 100 quốc gia trên cả năm châu lục. Người trả lời gồm liên đoàn quốc gia, trường học, tổ chức cờ vua trong trường học và các nhóm khác.
Quy mô và phạm vi
Theo ước tính của người trả lời, gần 30 triệu trẻ em tham gia cờ vua học đường ở các quốc gia được khảo sát, khoảng một nửa ở Ấn Độ. Các chương trình này có hơn 145.000 giáo viên lớp học và khoảng 22.500 huấn luyện viên ngoài trường. Các con số dựa chủ yếu vào ước tính nên chỉ cho thấy quy mô tương đối, không phải số liệu đếm chính xác.
Nhiều chương trình còn non trẻ
Khảo sát cho thấy công nghệ được dùng rộng rãi hơn cấu trúc giảng dạy chính thức. Ở châu Âu, 69,2% chương trình dùng phần mềm hoặc nền tảng trực tuyến, nhưng chỉ 35,9% có chương trình giảng dạy bằng văn bản. Châu Phi có 26 quốc gia tham gia, nhiều hơn bất kỳ châu lục nào, và 25% chương trình châu Phi cho biết cờ vua là một phần của chương trình chính khóa, ở cấp quốc gia hoặc một số vùng.
Rào cản lớn nhất
Kinh phí là rào cản được nêu nhiều nhất, với 79% người trả lời. Tiếp theo là thiếu chương trình giảng dạy (67%) và thiếu huấn luyện viên được đào tạo (66,5%). Nhiều chương trình phụ thuộc vào một hai cá nhân nhiệt huyết, và phụ huynh là nguồn tài trợ phổ biến nhất trong khi ngân sách chính phủ còn hiếm.
Lợi ích được cảm nhận và khoảng trống bằng chứng
Cải thiện kết quả học tập là lợi ích được nêu nhiều nhất (88,4%), tiếp theo là tư duy phản biện, kỹ năng xã hội và điều tiết cảm xúc, mỗi mục trên 70%. Tuy nhiên, bài tóm tắt nhấn mạnh đây chủ yếu là cảm nhận, và việc cờ vua có mang lại các lợi ích đó cho những trẻ nào hay không nằm ngoài phạm vi khảo sát.
Khoảng trống này rõ nhất ở đánh giá: 48,2% chương trình không có hệ thống đánh giá, và chỉ khoảng một trong bảy chương trình có báo cáo đánh giá chính thức. Bài viết đề xuất hai hướng: xây dựng chương trình giảng dạy chung, có mục tiêu học tập rõ ràng, và nâng năng lực đánh giá để có thể chứng minh giá trị của cờ vua học đường bằng dữ liệu.
Lưu ý: khảo sát dựa trên người tự nguyện tham gia, nên kết quả mô tả các chương trình đã phản hồi, không phải toàn bộ cờ vua học đường trên thế giới.
Nguồn
Chess in Schools Worldwide: Reach, Structure and Evidence in 100 countries, FIDE, 15/10/2026: https://www.fide.com/chess-in-schools-worldwide-reach-structure-and-evidence-in-100-countries/
